Vermoeidheid en prestatie tijdens laagintensief industrieel werk
Tim Bosch
Promotoren: Prof.dr. M.P. de Looze, Prof.dr. J.H. van Dieën
Co-promotor: dr. B. Visser
17 Juni 2011, Faculteit der Bewegingswetenschappen, Vrije Universiteit
Persbericht
Ondanks de lage intensiteit van productiewerk neemt spiervermoeidheid en ervaren ongemak gedurende de werkdag toe. Met als mogelijk gevolg een verandering van bewegingspatronen of van de timing van beweging en daardoor een afname van prestatie. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Tim Bosch, TNO-onderzoeker/adviseur Sustainable productivity. Het proefschrift bevat tevens aanbevelingen om vermoeidheid te beperken.
Hoewel productiewerkzaamheden veelal licht van aard zijn (bijvoorbeeld assemblage, montage, sorteren), ervaren mensen tijdens verloop van de werkdag wel vermoeidheid. Dit wordt onderbouwd door objectieve metingen van spiervermoeidheid in de nek en schouderregio. Bovendien zien we effecten op het bewegen en op het presteren van mensen. Dit zijn uitkomsten van het promotieonderzoek van Tim Bosch.
Lab- en veldstudies
In verschillende experimentele lab- en veldstudies onderzocht Tim Bosch vermoeidheidsontwikkeling tijdens taken waarbij de fysieke belasting in termen van spierkracht laag is. Ondanks de lage intensiteit van het werk zijn er aanwijzingen dat spiervermoeidheid en ervaren ongemak gedurende de werkdag toenemen. Met als gevolg een mogelijke verandering van bewegingspatronen of van de timing van beweging en een mogelijke afname van prestatie. Voor de mate van vermoeidheidsontwikkeling bleken initiële spieractivatie niveaus en de variatie in spieractiviteit niet voorspellend. Opmerkelijk is dat in de verschillende studies geen significante relatie gevonden werd tussen electromyografie (EMG)-indicatoren van vermoeidheid en de gerapporteerde ervaren vermoeidheid van medewerkers. Tijdens de evaluatie van interventiestudies zijn beide echter bruikbaar en geeft ervaren vermoeidheid een goed beeld van de mate waarin aan de taakeisen kan worden voldaan.
Herstelmomenten
In het proefschrift worden verschillende aanbevelingen gedaan om de vermoeidheidsontwikkeling tijdens laagintensief werk te doorbreken en mogelijk prestatieverlies te beperken. Aangezien de gemiddelde krachtsniveaus tijdens het werk al laag zijn, is het verder verlagen van krachtsniveaus waarschijnlijk niet de meest effectieve interventie. Om vermoeidheidsontwikkeling te beperken is het inpassen van herstelmomenten in het werk of het vergroten van de variatie in kracht en werkhoudingen één van de oplossingen. Voor het vergroten van de variatie in belasting bij productiebedrijven worden in het proefschrift praktische handvatten beschreven. De keuze van het productiesysteem, maar ook pauzes, taakverbreding, werksnelheid, product- en werkplekontwerp blijken van grote invloed.
Nederlands
English